دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی پژوهش های هستی شناختی 2345-3761 14 27 2025 08 23 Examining Avicenna’s Ontology from the Perspective of Contemporary Metaphor Theory بررسی هستی‌ شناسی ابن‌سینا با رویکرد به نظریة معاصر استعاره 217 250 2385 10.22061/orj.2025.2385 FA فاطمه مبارکی دکترای فلسفه و کلام اسلامی، آموزش و پرورش سید محمد کاظم علوی دانشیار گروه فلسفه و حکمت اسلامی، دانشگاه حکیم سبزواری محمدرضا ارشادی نیا دانشیارگروه فلسفه و حکمت اسلامی، دانشگاه حکیم سبزواری Journal Article 2025 03 17 <br />This paper analyzes Avicenna’s ontology using cognitive semantics, particularly through the lens of conceptual metaphor theory. Conceptual metaphor theory posits that abstract concepts become comprehensible through systematic mappings from concrete and experiential domains. The present study demonstrates that Avicenna employs metaphorical structures to elucidate concepts such as existence, essence, possibility, and causality, expressed through his distinct philosophical language and specialized terminology. Utilizing a descriptive-analytical method, this article identifies and examines five foundational metaphors in Avicenna’s philosophical writings: "Existence as a building façade," "Possibility as a scale," "Existence as property," "Existence as a container," and "Existence as light." It argues that Avicenna’s ontological framework is structured on coherent conceptual mappings. This research further highlights that metaphors in Islamic philosophy transcend mere linguistic usage, serving instead as cognitive tools essential for explicating the conceptual structures inherent in philosophical thought. این مقاله با تکیه بر نظریۀ استعارة مفهومی، به تحلیل هستی‌شناسی ابن‌سینا از منظر معناشناسی شناختی می‌پردازد. نظریة استعارة مفهومی بر این اصل استوار است که مفاهیم انتزاعی، به‌ واسطۀ نگاشت‌های نظام‌مند از حوزه‌های ملموس و تجربی فهم‌پذیر می‌شوند. پژوهش حاضر نشان می‌دهد که ابن‌سینا نیز برای تبیین مفاهیمی چون وجود، ماهیت، امکان و علیت، از ساختارهای استعاری بهره می‌گیرد که در قالب زبان فلسفی و اصطلاحات خاص خود ظاهر شده‌اند. مقاله با روش تحلیلی ـ توصیفی، پنج استعاره‌ بنیادین را در متون فلسفی ابن‌سینا شناسایی و تحلیل می‌کند: «وجود، نمای ساختمان است»، «امکان، ترازو است»، «وجود، دارایی است»، «وجود، ظرف است» و «وجود، نور است» و نشان می‌دهد که نظام هستی‌شناختی ابن‌سینا بر بنیاد نگاشت‌های مفهومی منسجم استوار است. این پژوهش نشان می‌دهد که استعاره‌ها در فلسفه اسلامی، فراتر از کاربردهای زبانی، ابزاری شناختی برای تبیین ساختار مفهومی اندیشة فلسفی محسوب می‌شوند. https://orj.sru.ac.ir/article_2385_7089eb092f788b8344b9158a6b9c8636.pdf